Camiño de Santiago-7ª Etapa: Calle-Lavacolla

Penúltimo tramo do Camiño de Santiago que pode ser ata Lavacolla ou ata o monte do Gozo segundo nos atopemos de forzas.

Saída, día 30 de maio desde a igrexa parroquial de Vilagarcía como é habitual pero ás 7.30.

Percorrido: 21.3 kms ata Lavacolla, ata San Marcos 5.2 máis.

Dificultade: sencilla despois de todo o andado, algunha subida ao chegar o pobo de Empalme e O Perdrouzo e se cabe algunha máis.

Tras saír de Calle, marcharemos non lexos da estrada N-547 e pasaremos polas aldeas de Boavista e Salceda, encontraremos máis adiante o monumento ao peregrino Guillermo Watt, que morreu tan preto de Santiago. Estaremos en todo momento moi cerca da estrada xeral a Santiago e a cruzaremos diferentes lugares como Xen e Ras, aquí o camiño se xunta co que ven do norte polo que atoparemos máis peregrinos. Logo pasaremos preto de A Rabiña e O Empalme, onde evitaremos un perigoso cruce pasando por un túnel, así chegaremos a Santa Irene que está nun alto, unha aldeíña que ten capela, albergue privado e público e unha fonte barroca de auga sanadora para a pel e as espullas.

Seguiremos o camiño baixo eucaliptos e algunha que outra carballeira, cada vez menos presentes. Pasaremos por diferentes pobos:Astrar, Rúa, Arca, Pedrouzo que ten albergue en OPino, antes de chegar a San Antón atoparemos un bar e un complexo deportivo con pistas, despois deste sequiremos por senda forestal cruzaremos Amenal e Cimadevila entrando no concello de Santiago e bordenado o perímetro do aeroporto, só queda camiñar un pouco para chegar o pobo da Lavacolla.

Parque natural de Somiedo:comentario

Magnífica, unha saída estupenda.

É verdade que en esto do viaxar, non hai nada mellor que deixarse levar.

Antes visitamos Veigas e coñecimos de primeira man que antes tamén había cabañas de ricos e de pobres. Así é como no primeiro día en lugar de facer a ruta polos lagos de Saliencia, tivemos que limitarnos a chegar ao pobo, comer alí e ver os picos nevados ao lonxe, porque era imposible subir ata alá arriba; aínda que fora un día ben soleado, a estrada estaba tan chea de neve que ni os coches particulares podía subir. A cambio de eso tivemos unha comida entretida cunha cabra domesticada que buscaba os aloumiños de todo o mundo e unha ruta singular e imprevista pola górgola de Arbeyales.

Ruta, que tamén podía facerse lineal desde Saliencia, pero que nos fixemos circular, subindo desde o pobo de Arbeyales pola foz do Güérgola, tan empinada que fixo desistir a algúns só en pensar en ter que baixar, pero ao ir subindo o solo mollado e difícil foi mellorando, non o desnivel que era moi forte pero que os pouco íbase levando, así contemplamos as brañas de Murias case de frente no alto da ladera e para chegar máis arriba as de Urdiales, con gran sorpresa porque no ascenso non se delatan e de repente aparecen impresionantes cos montes nevados o fondo e un inmenso prado verde.

Alí atopamos o noso Guía, un homíño de 89 anos, coa súa gorra, a súa bolsa e a súas botas de goma de cana alta(aquí nada de goretex) que ofreceuse a levarnos por outro lado, un descenso máis levadeiro inda que un pouco complicado para os que sofren de vértigo. Un asturiano, exemplo do que da esta terra en nobreza e bizarría.

Chegamos a Pola de Somiedo, un pobo un tanto "pantasma" polo dehabitado, aquí distribuímos nos hoteis e para logo escanciar algunha sidrina, momento no que enterámonos que Somiedo é comarca de gando vacún dedicado a carne non os queixos.

No segundo día, comezamos a ruta en Llamardal para ir ascendendo pola aba do monte Gúa, dende alí contemplábase todo o val e a sinuosa estrada, para chegarmos ás brañas de Munián, aldeiña de casucas que entre os seus camiños, e de palloza en palloza trasportounos a un tempo pasado, tan vello coma sacrificado, que hoxe disfrutamos como algo fermoso.

Pasamos polo maravilloso bosque de faias seguindo sempre o camiño sen desviarse, porque é zona restrixida e respetuosa coa fauna e flora. Concluímos o percorrido ó chegara a coto de Buenamadre, aínda que a maioría de nos continuou andando e tomando a estrada que baixa ata Pola de Somiedo, onde esperaba outra sidrina e o xantar.

A foto final do grupo final truxo un pequeno poblema coa caída de Haydeé, que está ben, mais fixo que retrasase un pouco o regreso, polo que dende aquí as irmás Estévez pedimos desculpas a todos.

Quedan para outra saída os prometidos lagos de Saliencia.

Asturias, un lugar o que volver.

Parque natural de Somiedo

Esta saída realizarémola nos días 16 e 17 de maio. A partida será o domingo 16 ás 7.00 da mañá desde a igrexa parroquial.

Recomedacións: bo calzado, sobre todo para o segundo día, roupa polivalente que serva para frío e a chuvia, non sabemos que metereoloxía atoparemos eses días. Para o primeiro día hai que levar comida.

Domingo 16

Ruta dos lagos de Saliencia: seguindo a estrada ao lado do río Saliencia e pasando polo pobo de mesmo nome, o autobús subiranos ata o alto da Farrapona. Desde aí comezaremos o percorrido bordando os lagos da Cueva, Cerveiriz, o Calabazosa, a logoa da Mina e incluso o que está máis lonxe, o Lago do Valle, para dar a volta e volver a coller o autobús no mesmo punto. Os kilometros e o itinerario depende da disposición persoal. Comeremos nesta zona e pola tarde acercarnos a Pola de Somiedo onde cenaremos e teremos aloxamento no hotel "Castillo del Alba".

Luns 17

Ruta de A braña de Munián: unha ruta lineal.

Distancia: 6.5 km

Duración: 2 h. e 15m.

Desnivel:170 m

Itinerario: O Llamardal, Canto La Mostallal, Munián, O Coto de Buenamadre.

Despois do almorzo, acercarémonos no autobús pola estrada que leva ao Porto de Somiedo e a Babia, desvíandonos ata a braña de Llamardal, da que sairemos. Cruzando a aldea, ascenderemos pola ladera da Peña Gúa, para saír a unha zona de prados. Continuando a senda, chegaremos a fonte do Cañu xa en Munián, onde veremos as "olleras", construcións para conservar o leite grazas o paso da auga corrente. É imprescindible contemplar o conxunto: as cabañas de tellado de palla, o Picu'l Mocosu, a Sierra'l Páramu e doutro lado o val do río Somiedo. Descenderemos polo "hayedo de La Enraimada", lugar de uso restrixido, e chegaremos ao Coto de Buenamadre, aldea rodeada de prados. Despois tornaremos a Pola de Somiedo para a comida.

A ida ou a volta pararemos en Pedrafita para recoller os queixos do Cebreiro que quedaron encargados. As persoas que queiran poden aínda pedilos chamando a Paco, Manolo ou Lelo.

O Parque Natural de Somiedo, situado nas montañas asturianas no sector centro-occidental. Conta con 29.164 hetáreas de extensión, unha poboación de 1600 habitantes repartidos en 38 pobos. Está declarado "parque natural" desde 1988 e "Reserva da Biosfera" desde 2000 pola biodiversidade e riqueza na flora, fauna e cultura, onde podemos atopar os lagos de orixe glacial, as altas montañas, os vales profundos o enorme respeto pola natureza que mostra o uso dos prados e das brañas. Para máis información recomendamos a web do parque natural:

http://www.parquenaturalsomiedo.com/

Camiño de Santiago-6ª Etapa:Melide-Calle

O noso Cen pés desta vez foi un pouco "coxo" porque notáronse moitas ausencias...fomos 39, é dicir, 78 pés cubertos con capas multicolores que abaneaban co vento, a chuvia e de cando en vez algún raíño de sol, todo un luxo cando aparecía..

Pero non nos queixemos tanto que pese a chuvia, a etapa deixouse traballar dignamente con algunha subida, é certo, pero que indo a modo non supuxo problemas para ninguén.

Os campos e as carballeiras estaban inmensamente verdes, tanto que sorprendían, exaltaban os sentidos e facían olvidar a auga intermitente.. e ante os noso ollos este color apenas desapareceu para deixar ver algunha tonalidade máis intensa de aqueles pinos tan ben alineados ou aqueloutros eucaliptos que entremedias e ao lonxe ata quedaban ben na paisaxe..

Esa paisaxe que vai cambiando, pouco a pouco, para máis "civilizada": as aldeas van aparecendo máis cuidadas, e mellor restauradas, as casas ata teñen o seu xardín e non só a horta plantada para o autoconsumo; agora abunda a preocupación estética, cousa que escaseaba no medio das aldeas lucenses abandoadas e perdidas no tempo, tocadas con ese aire de miseria que deixa a mistura da digna pedra e madeira coa uralita e o ladrillo visto.

E unhas cousas vai cambiando... como o lugar de Ribadiso, co bar e albergue moi ben restaurado respetando o entorno do río Iso, onde case todos fixemos unha paradiña. E outras permanecen, para ben a maioría das veces...e así se sente ao ver os prados peinados, os labradíos, as vacas pacendo, as preciosas carballeiras, os camiños estreitos, e as sombrías congostras que nos deixan ver non só as raíces das árbores, senón a nosa terra por dentro..todo un símil no que meditar.

Camiño de Santiago-6ª Etapa: Melide- Salceda

Etapa para o póximo domingo 9 de maio. Saída desde a igrexa parroquial ás 8.00.

Percorrido: 24 km

Dificultade: como ata agora con subidas e baixadas non moi acusadas.

O Tramo de Melide a Boente está descrito na anterior entrada, na etapa 5ª.

Trala igrexa de Santiago de Boente baixaremos hacia o río do mesmo nome, chegaremos o lugar de Punta Brea pasando antes por un túnel para salva a N-457, ascenderemos máis alá ata Penalada onde podemos coller auga na súa fonte. Seguindo por praderías e campos de cultivos chegamos a Castañeda(7,9 km), lugar onde están os fornos de cal nos que os peregrinos deixaban a pedra que cargaba desde Triacastela.

Por pista asfaltada avanzamos hacia Pedrido e Río, antes de chegar veremos en panorámica os pazos de Pumar co seu gran hórreo e máis adiante o pazo neoclásico de Sedor. Atravesaremos o couto de Doroña e por camiños veciñais accedemos o val do Iso así chegaremos a Ribadiso, cruzaremos unha ponte medieval e atoparemos o que foi o hospital de peregrinos e hoxe está restaurado como albergue(11 km). Xa quedan só 3 km para chegar a Arzúa onde hai na entrada varios albergues privados, máis ao centro está o público. Entraremos a Arzúa pola avenida de Lugo, e na altura do monumento o peregrino colleremos a rúa do Camiño de Santiago que se prolonga no Carmo, atoparemos a capela da Madalena, e a de Santiago, seguiremos por esta rúa con sopotais e casas revestidas de madeira e pedra. Logo baixaremos a fonte dos Franceses, cruzaremos o río Vello e chegaremos de seguido as Barrosas e a capela de San Lázaro. Entre prados e carballeiras abandoamos Arzúa, e subiremos a Preguntoño con ermita a San Paio do s. XVIII.

A partir de agora cada vez é máis frecuente a presencia dos eucaliptos e menos carballos, pasaremos de aldea en aldea rodeadas de prados, así atoparemos A Peroxa e Taberna Vella, para máis alá Calzada que é a última aldea da parroquia de Burres do concello de Arzúa. De aquí entramos no concello de O Pino, xa preto a Santiago, pola aldea de Calle, que ten bó hórreo e cruzaremos o río Langüello que ten lavadoiro. Seguiremos por pistas ata chegar a Boavista e a Salceda.

Camiño de Santiago-5ªEtapa:Palas de Rei- Melide

Xornada estupenda dende calquera punto de vista: un tempo estupendo, unha paisaxe magnífica, e un bo polbo en Melide.

Atopamos de todo polo Camiño: uns prados verdes como nunca, unhas carballeiras de ensoño recubertas de musgo que empezan a reverdecer coa intensidade do comezo da primavera, a lagoa de Lagúa, un humedal no que non paraban de cantar as rás, as dúas pontes romanas moi bonitas, a de Furelos a máis grande, e esas pontellas que sempre fan dun paso sobre o río, unha experiencia inigualable, onde parece que te sumerxes noutro espazo; tamén a cantidade de hórreos e os cabazos, que non coñecía, e as igrexas, a máis bonitas a de Leboreiro, as aldeas que desta estaban mellor conservadas.
Aínda quedaron moitas máis vivencia, os animais do camiño unha preciosa gatiña que saínos ao encontro, pedindo caricias ou o rabaño de rubias galegas cos seus terneiros que seguían noso paso, ah!! e a gaiola cuns paxariños que confúndense cos periquitos e entre todo esto... o abrumador peregrinar de tanta xente, dignos de admiración foi o grupo de rapaces canarios que ían cargadísmos coas súas mochilas, ou aqueloutro que levaban un neno no seu carriño... e sempre con nós acompañando os cantos do paxariños, do cuco, da pega, e o son da auga nos regatos...

Unha etapa para o recordo, unha das máis impresionantes...

Camiño de Santiago-5ªEtapa:Palas de Rei-Boente

Esta etapa andarémola o domingo 25 de abril. A saída coma sempre dende a igrexia parroquial de Vilagarcía ás 8.00.

Percorrido: 20.5km. De Palas de Rei a Boente. Desde Lestedo serán 4 km máis.

Dificultade: segue o camiño como ata agora, un continuo subir e baixar pero sen grandes costas.

Sen deixar de selar a nosa credencial na igrexa parroquial que conserva a porta románica do século XII, comezaremos o camiño baixando cara o río Roxán que teremos que cruzarlo para subir dúas aldeas, "Aldea de Riba" e "Gaiola de Riba", logo atravesaremos la estrada N-547, e seguiremos por un pasadoiro arborado que normalmente está enlamado, a poza de Lagúa, que ten a lenda dunha vila asolagada na que de cando en vez óese o canto do galo. Proseguiremos ata San Xulián do Camiño, un interesante conxunto con casarío en torno a igrexa románica, os hórreos, a fonte e mailo cruceiro. Por pista asfaltada entre agras acercarémonos a Pallota e descenderemos por unha corredoira empedrada ata o río Pambre para chegar loga a Ponte Campaña (4,5 km). Indo cara á aldea de Casanova atravesaremos un dos mellores tramos do Camiño, unha frondosa e máxica carballeira rodeada de rochas. Deixando a pista, baixaremos ao rego de Vilar en Porto dos Bois, onde en 1371 guerrearon un Trastamara cun conde de Lemos(zona que é probable que estea bastante enlamada), logo en costa subiremos ata a última aldea lucense da parroquia de Mato, Campanilla (8 km). E de aí a Coto, primeiro núcleo coruñés do concello de Melide onde hai dous bares, restaurante e casa de turismo rural.
Descendendo entramos en Leboreiro polo que antigamente foi unha calzada romana, veremos un cabazo(canasto enorme que coma os hórreos utilízanse para gardar o millo), a igrexa de Sta María do s.XIII. Cruzaremos o río Seco por unha fermosa ponte medieval (9.5 km) e pasaremos por Disicabo e unha gándara ao lado da N-547 para entrar polo grotesco polígono industrial da Madalena ou da Gándara (11 km). Baixaremos ata o río Furelos, afluente do Ulla e o cruzaremos máis aló por outra ponte medieval de catro arcos para entrar en de S.Xoán de Furelos, máis adiante entraremos en Melide. Un bo lugar para comer ou repoñer forzar, xa que ten moitos servizos.
De Melide, que xa coñecemos, destacar a capela de S. Roque do s.XIII cun cruceiro dos máis vellos de Galicia do s.XIV, a fonte dos Leóns de catro canos, o casco antigo coa praza do convento onde están a igrexa de San Antón, o Museo de Melide, antigo hospital de peregrinos, a casa do concello do s. XVIII e o convento del Sancti Spiritus.
Sairemos de Melide pola rúa de S.Antón e a rúa Principal. Cruzando a N-547, nos acercaremos por unha pista para ver o templo románico do s.XII de Santa María de Melide rodeado de casas. Por camiño de grava chegaremos ata o rego de S. Lázaro e tras cruzalo pasamos por Carballal, descendendo atopamos un eucaliptal e pasaremos pola pontella do regueiro de Catasol, lugar moi bonito entre carballos e ameneiros, asi chegaremos a Raidos ao lado da estrada, pero aínda queda pasar por Parabispo(18,7 km), cruzalo rego de Valverde e a Peroxa que din que ten unha fonte ben milagreira, así chegaremos a Boente onde quizais poidamos selar a nosa credencial na igrexa de Santiago.

Recomendamos botas se chovese neses días porque hai tramos enlamados no Camiño.